Ақтөбе облысы

Ақтөбе облысы Европа және Азия тоғысында географиялық тиімді жерде орналасқан. Ақтөбе облысы солтүстігінде Ресеймен, оңтүстігінде Өзбекістанмен шекраласады. Облыстың жалпы аумағы -298,7 мың шаршы шақырымды құрайды. Ақтөбе жерінде шамамен 50 -ден астам ұлт өкілдері тұрады, оның халқы 700 мың адам.

Облыс құрамына: 12 әкімшілік аудан , 8 қала (Ақтөбе(Актюбинск), Алға, Жем,Қандыағаш,Шұбар-Құдық,Шалқар,Ембі), 4 ауыл қала үлгісі. Халқы 678,6 мың адам

халық тығыздығы-2,3 адам бір шаршы кв.км.

Әкімшілік-өлкелік бөлшектеу: Ақтөбе облысында 7 қала (оның ішінде 1 ірі қала және 6 шағын), 3 ірі емес ауыл, 12 ауыл елді мекен 468 ауыл және ауылдық аймақ.

Тарихы: Ақтөбе облысының орта әкімшілігі Ақтөбе қаласы болып табылады. Ақтөбе қаласы ежелгі қоныстану жерлерінде пайда болып, 1869жылы 28 мамырда әскери бекініс ретінде негізі қаланды.1932 ж . қарыма-қатынас ұйымдастыру бойынша Ақтөбе облысы орта жағдаыйна жетті. Қазіргі Ақтөбе облысының гүлденуі,ұлан-байтақ мәдениеті және экономикалық мүмкіндігі бар.

Ауа райы: Ауа райы кенеттен-континенталды: қыс тұрақты ұзақ ,орташа темпиратурасы Қаңтар айында -15-16 С. Жаз қуаң және ыстық, орташа темпиратурасы шілде айында +22+25 С. Жылдың жауын-шашын саны орташа 125-350 мм.

Пайдалы қазбалар: Ақтөбе облысы бірегей минерал шикізат базасына иеленген. Облыста алтын, мұнай,газ, көмір былғалар,фосфориттер,алюминді және никельді кендер,сирек кездесетін ғұлама металдар ,циркалий, үлкен қорлар құрылыс материалдары: мрамор, габро,каолин,бор,цементтік шикізат және т.б.

Флора және фауна: Солтүстік облысы үлкен орман,үлкен айдалалар орын алады. Табиғаты флора және фауналарға бай. Торғай қорында 29 аң түрлері және 170 құс турлері есептеседі. Ақтөбе облысының өнімі 1057 өсімдік түрлері өседі: ковыль,ақселеу,аңды көже, жусан, сексеуіл,бидаық және т.б. 61 өсімдік түрлері Қазақстанның қызыл кітабына енгізілді, 22-эндемиялық қалдық түрленріне енгізілді. Солардың арасында : қызғалдақ Шренкасы, гүлтәж, бассүйек дулығы, василек және басқа 50 түр дәрілік өсімдік әшкерленді.

Қолданбалы өнер: XVII-XX ғасырларда өлкеде ежелгі дәстүрлер негізінде дамыған қазақ халқының қолданбалы көркем өнердің әр түрлі бағыттары кең таралды.

Өндіріс: Қазақстанда Ақтөбе облысы көлемді өнеркәсіп дамыған аймақтардың бірі болып табылады. Облыстың үлкен базасы тауметаллургиялық , химиялық,мұнай өнеркәсібі болып табылады. Өнеркәсіп өнімінде 900 жуық кәсіпорындар әрекет жасауда.

2010-2020 жж. Ақтөбе облысының әлеуметтік-экономиканың болащақта дамуы Облыс өндірісінде мұнай өндірісі мен металлургия алдыңғы қатарда. Сондай-ақ түрлі түсті металлургияның да алар орны бар. Мұнай химиясын ж әне энергиялық тәуелсіздікке қол жеткізу үшін және ішкі нарықтың жоғар қажеттіліктерін қамтамасыз ету мақсатында электроэнергетиканы дамыту жобалануда. 2015 ж. ұлғайту тауар өнімдерін толық өнеркәсіппен жарты жылдық қарқыныңда өсуі 2000 ж. 5,7% және 6,7% ескерілді. Өңдеу бөлшектері көлемінде өнеркәсіп өнімдері 2015 жылы шамамен 36,9-44,2 % құрады , өнеркәсіп өнімдері 2000 жылымен салыстырғанда 2,5-3,5 есе үлкейді. Ең үлкен меншікті салмақты өңдету өнеркәсіпте мұндай өндіріс азық түлік тағамдары және 2015 ж. Едәуір 35,6-39,3% құрады. Металлургті өнеркәсіп 28,8-30,4 %бөлшек құрайды. Машина құруды көбейтуді күтуді өндіріс өнімін 4,7 есе үлкейді. Құрылыс материалдар өнеркәсіп өркендеу байлығын алады. Өндірудің ең басты түрі қиыршық тас және жылу өткізбейтін материалдар . Жеңіл өндірісте интенсивті даму кіші және орташа кәсіпорындар алады. Кіші және орташа кәсіпкерлік жылдамдатуды өрлету өнеркәсіп азық түлік тағамдары.

Транспорт: Экономика-география бірегей облыс дәрежені анықтап жүріп өтіп кету басты авиациялық, темір жолдық және автомобильді магистралі, Европа және орта Азия мемлекеттерді қосады. Ақтөбе облысы транзитті дербестеу транспорт буыны маңызды болып табылады. Ақтөбе бекеті батыс Қазақстанның темір жол торабында ең маңызды орын алады.